Göz ve Vücut Duşları: Hangi Sektörlerde Zorunlu, Nasıl Kullanılır?

Bu rehberde; göz ve vücut duşlarının nerede bulunması gerektiğinden kullanım kurallarına, solüsyonlardan bakım detaylarına kadar ihtiyacınız olan tüm bilgileri derledik.

Göz ve Vücut Duşları Nerelerde Bulunmalıdır?

Uluslararası standartlar (ANSI Z358.1 ve EN 15154) ve Türkiye'deki İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmelikleri gereği, tehlikeli maddelerle çalışılan alanlarda bu ekipmanların bulundurulması yasal bir zorunluluktur.

Özellikle şu çalışma sahalarında göz ve vücut duşlarının bulunması şarttır:

• Kimya ve Kimyevi Madde Depoları: Asit, baz, çözücü ve korozif madde üreten veya depolayan tesisler.

• Laboratuvarlar: Üniversite, hastane, Ar-Ge ve kalite kontrol laboratuvarları.

• Akü Şarj İstasyonları: Forklift akülerinin şarj edildiği, sülfürik asit tehlikesi olan alanlar.

• Boya, Kaplama ve Galvaniz Atölyeleri: Zararlı çözücüler ve kimyasal banyoların kullanıldığı hatlar.

• Endüstriyel Temizlik ve Su Arıtma Tesisleri: Klor, kostik ve diğer güçlü kimyasalların dozajlandığı noktalar.

• Şantiyeler ve Depolar: İnce toz, çimento, harç veya harici zararlı partiküllerin yoğun olduğu alanlar.

Konumlandırma Kuralları

Acil durum duşlarının doğru yerde olması hayati önem taşır:

1. 10 Saniye Kuralı: Çalışanın tehlike anından itibaren en fazla 10 saniye (yaklaşık 15-20 metre) içinde ekipmana ulaşabilmesi gerekir.

2. Engelsiz Erişim: Duşa giden yolda kapı, merdiven veya malzeme engeli bulunmamalıdır.

3. Açık İşaretleme: Ekipmanın bulunduğu yer yeşil-beyaz renkte, karanlıkta parlayan (fotolüminesan) acil durum tabelalarıyla belirginleştirilmelidir.

Göz ve Vücut Duşlarının Doğru Kullanımı

Olası bir kimyasal veya yabancı madde temasında sakin kalıp doğru adımları atmak hasarı en aza indirir.

Vücut Duşu Kullanımı:

1. Hemen Müdahale Edin: Kimyasala maruz kalan çalışan vakit kaybetmeden duşun altına girmelidir.

2. Kıyafetleri Çıkarın: Duş akarken, kimyasalın emildiği tüm giysiler, ayakkabılar ve takılar hızla çıkarılmalıdır.

3. Süreyi Uzun Tutun: Su altında en az 15-20 dakika beklenmelidir.

4. Tazyike Dikkat: Şebekeye bağlı duşların tazyiki cildi tahriş etmeyecek ancak kimyasalı arındıracak ideal akış aralığında olmalıdır.

Göz Duşu Kullanımı:

1. Gözleri Açık Tutun: Doğal refleks olarak gözler kapatılmak istense de, parmaklarla göz kapakları açık tutularak suyun göze tamamen nüfuz etmesi sağlanmalıdır.

2. Lensleri Çıkarın: Görüşü engellememek ve kimyasalın lens arkasında birikmesini önlemek için varsa kontakt lensler derhal çıkarılmalıdır.

3. Dairesel Hareketler: Göz bebekleri sağa, sola, yukarı ve aşağı hareket ettirilerek yıkama etkinliği artırılmalıdır.

4. En Az 15 Dakika: Yıkama işlemi kesintisiz 15 dakika sürdürülmelidir.

Göz Duşu Solüsyonları ve Taşınabilir Setler

Şebeke suyuna erişimin olmadığı veya mobil çalışmanın gerektiği alanlarda göz duşu solüsyonları (şişeleri) ve acil göz yıkama setleri hayat kurtarır.

Solüsyon Çeşitleri:

• Sodyum Klorür (%0,9 Steril Salin): Toz, kir, çapak ve nötr sıvıların gözden uzaklaştırılması için idealdir. Vücudun kendi sıvı dengesiyle aynı pH değerine sahiptir.

• Ph Nötralleştirici Solüsyonlar (Asit/Alkali Nötralizörler): Güçlü asit ve alkali (baz) sıçramalarında kimyasalın pH değerini hızla nötr seviyeye (vücut pH'ına) getiren özel tampon çözeltilerdir. İlk 1-2 dakika içinde uygulandığında doku harabiyetini ciddi oranda azaltır.

Göz Duşu Setlerinin Avantajları:

• Taşınabilirlik: Duvara monte edilebilir panellerde veya taşıma çantalarında bulunur.

• Ergonomik Başlık: Göz kapağını açık tutmaya yardımcı olan ve suyu göze yumuşak bir püskürtmeyle ulaştıran özel kapak tasarımlarına sahiptir.

• Hızlı Erişim: Şantiyelerde, araçlarda veya sabit tesisatın uzağında çalışan personelin yanında taşıyabileceği pratikliktedir.

Önemli Not: Solüsyonların üzerindeki son kullanma tarihlerine (SKT) mutlaka dikkat edilmeli, kapağı açılmış veya tarihi geçmiş ürünler derhal yenisiyle değiştirilmelidir.

Periyodik Bakım ve İSG Standartları

Ekipmanın ihtiyaç anında sorunsuz çalışması için rutin kontroller şarttır:

• Haftalık Testler: Şebekeye bağlı tesisatlı vücut ve göz duşları haftalık olarak çalıştırılarak borulardaki tortular temizlenmeli ve su akışı kontrol edilmelidir.

• Yıllık Genel Bakım: Sistem basıncı, su sıcaklığı (ideal olarak 16 C - 38 arası ılık su olmalıdır) ve püskürtme başlıkları yılda en az bir kez uzman personellerce denetlenmelidir.

• Steril Ürün Kontrolü: Solüsyon setlerinin son kullanma tarihleri ve ambalaj bütünlüğü aylık İSG denetim listelerine eklenmelidir.

Özet

Göz ve vücut duşları, iş yerlerinde sadece yasal bir zorunluluk değil, çalışan sağlığını koruyan en kritik yatırımlardan biridir. İşletmenizin risk analizine uygun olarak doğru ekipmanı (sabit duşlar veya acil göz duşu solüsyon setleri) seçmek, doğru konuma yerleştirmek ve personeli kullanımı konusunda eğitmek olası kazaların etkilerini en aza indirecektir.

İş güvenliği ekipmanları ve işletmenize en uygun göz yıkama çözümleri için uzman ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.

Ürünlerimizi İncelemek İçin Tıklayın